advertentie

Nazorg bij implantaten

De juiste behandeling

| Frank Andriessen en David Rijkens | Implantologie

In de vorige editie van ‘Vast en Zeker’ zijn de juiste parameters besproken waarmee vastgesteld kan worden of de weefsels rond implantaten gezond zijn. In dit tweede deel over nazorg van implantaten zullen we nader ingaan op de verschillende behandelopties die er zijn om implantaten gezond te houden, of weer gezond te krijgen in het geval van peri-implantaire ontstekingen.

Gezond Peri-implantair weefsel zonder plaque en/of tandsteen

Indien op basis van de parameters, zoals besproken in de vorige editie, is vastgesteld dat er sprake is van een gezonde situatie met afwezigheid van plaque en tandsteen, dan is het aan te raden enkel de implantaten supragingivaal te polijsten. Het beste kan hiervoor een niet abrasief polijstmiddel worden gebruikt om krasvorming op het zachte titanium oppervlak te voorkomen (afbeelding 1).   Door het supragingivaal polijsten zal de biofilm rond het implantaat worden verstoord, hetgeen zorgt voor instandhouding van de gezonde situatie. Uiteraard kan het ook in een gezonde situatie nooit kwaad om een bepaalde nazorg instructie nogmaals te herhalen.  Een nazorginterval van 1 à 2 keer per jaar is voldoende.

Afbeelding 1

Afbeelding 1

Voorbeeld van een polijstpasta welke minimaal abrasief is en goed gebruikt kan worden bij de nazorg van implantaten.
Afbeelding 2

Afbeelding 2

Enkele voorbeelden van kunststof curettes, speciaal ontwikkeld voor de reiniging van implantaten.
Afbeelding 3

Afbeelding 3

Enkele voorbeelden van kunststof curettes, speciaal ontwikkeld voor de reiniging van implantaten.
Afbeelding 4

Afbeelding 4

Naast een onjuiste vormgeving van de kroon is tevens cement zichtbaar rond de kroonrand.

Gezond Peri-implantair weefsel met  plaque en/of tandsteen

Tandsteen dient verwijderd te worden. Dit kan gedaan worden met een plastic curette. Gebruik hiervoor geen metalen (ook geen titanium!) curette of scaler omdat deze voor krassen zorgen op het abutment (afbeelding 2 en 3)1 Het gevolg is dan dat een biofilm en tandsteen sneller opnieuw kan ontstaan. Na deze supra-mucosale reiniging dient altijd te worden gepolijst, wederom met niet abrasief polijstmiddel. Uiteraard is een goede her-instructie belangrijk om de mondhygiëne te optimaliseren. Het interval wordt verhoogd naar 3 of 4 maal per jaar.

Peri-implantaire ontstekingen

Peri-implantaire weefsels rond implantaten kunnen, net zoals de weefsels rond natuurlijke elementen, ontstoken raken. Rond implantaten noemen we deze ontstekingen ook wel peri-implantaire ontstekingen. Deze zijn onder te verdelen in:2

  1. peri-implantaire mucositis
  2. peri-implantitis

Afbeelding 5

Afbeelding 5

Peri-implantitis behandeling waarbij na verwijdering van granulatieweefsel het implantaatoppervlak wordt gereinigd middels curettes en een etstechniek.
Afbeelding 6

Afbeelding 6

Peri-implantitis behandeling waarbij na verwijdering van granulatieweefsel het implantaatoppervlak wordt gereinigd middels curettes en een etstechniek.
Afbeelding 7

Afbeelding 7

Peri-implantitis behandeling waarbij na verwijdering van granulatieweefsel het implantaatoppervlak wordt gereinigd middels curettes en een etstechniek.

Peri implantaire mucositis

Bij peri-implantaire mucositis is er sprake van ontstoken mucosa rond de implantaten. Bloeding na sonderen zal dan optreden. Het is belangrijk de oorzaak van de hoge bloedingsneiging te achterhalen. Mogelijk is de mondhygiëne niet optimaal, maar achtergebleven cementresten na plaatsing kunnen ook de oorzaak zijn (afbeelding 4). Helaas laat een röntgenfoto alleen een grote overmaat cement zien distaal en mesiaal. Men kan dus niet alleen afgaan op deze beelden. Sonderen is dan vaak een goede aanvullende methode. Het verwijderen van cement lukt soms met een scaler. Het is echter beter om de kroon te verwijderen voor meer zekerheid. Onze voorkeur gaat sterk uit naar het occlusaal verschroeven van kronen, waardoor cement doorpersen niet meer mogelijk is. In sommige gevallen blijkt ook een verkeerde abutmentkeuze, of een fout in de prothetische fase de achterliggende oorzaak te zijn.3 Na het verwijderen van cementresten of een prothetische aanpassing kan worden overwogen om tijdelijk antiseptische middelen, zoals chloorhexidine, voor te schrijven om de mucosa tot rust te brengen. Her-instructie en evaluatie na enkele weken is wederom van groot belang.

Peri-implantitis

In het geval van progressief botverlies rondom implantaten spreken we van peri-implantitis. Botverlies (ten opzichte van de 0-meting; situatie na plaatsen suprastructuur) is vaak goed zichtbaar op een solo-röntgenfoto. Peri-implantitis gaat vaak gepaard met bloed en/of pus na sonderen.1

Van groot belang is om wederom de stappen te volgen zoals hierboven besproken. Ofwel, eerst de mondhygiëne van de patiënt optimaliseren en iatrogene factoren verwijderen, eventueel in combinatie met een antiseptisch middel. Pas daarna, als dit geen effect heeft gehad op de gezondheid van de peri-implantaire weefsels, vindt een chirurgische peri-implantitis behandeling plaats. Deze behandeling wordt meestal uitgevoerd door de implantoloog of parodontoloog. De peri-implantaire mucosa wordt hierbij opgeklapt zodat het implantaatoppervlak kan worden schoongemaakt (fosforzuur/ waterstofperoxide/ zoutstralen). Vervolgens wordt de botcontour afgevlakt en wordt de omliggende mucosa gecorrigeerd. Uiteindelijk moet hierbij een situatie ontstaan die goed schoon gehouden kan worden, vergelijkbaar met een flap-behandeling bij een natuurlijk element. In sommige gevallen wordt bot geregenereerd door bot (-substituut) aan te brengen. Er zijn echter maar weinig goede onderzoeken die aantonen dat regeneratie van bot rondom geïntegreerde implantaten succesvol is. Direct na behandeling is een strikt nazorgprogramma belangrijk. Ook na een succesvolle behandeling is het verstandig een nazorgprogramma van 3 of 4 maal per jaar aan te houden voor patiënten met een voorgeschiedenis van parodontitis of peri-implantitis.

Wanneer bovenstaande behandeling niet effectief blijkt te zijn, of wanneer er sprake is van vergevorderd botverlies of mobiliteit, dan zal het implantaat verwijderd moeten worden. Dit wordt soms (te lang) vermeden, omdat men in de veronderstelling is dat een implantaat lastig te verwijderen is. In de meeste gevallen kan een implantaat, eventueel met speciale hulpdelen, goed teruggedraaid/verwijderd worden (afbeelding 8 en 9).

Afbeelding 8

Afbeelding 8

Implantaat dat geëxplanteerd wordt in verband met ernstige peri-implantitis.
Afbeelding 9

Afbeelding 9

Implantaat dat geëxplanteerd wordt in verband met ernstige peri-implantitis.
Afbeelding 10 1

Afbeelding 10 1

Het NVVP/NVOI sheet met nazorgprotocol is te vinden op de website van de NVVP en de NVOI.
Afbeelding 10 2

Afbeelding 10 2

Het NVVP/NVOI sheet met nazorgprotocol is te vinden op de website van de NVVP en de NVOI.

Conclusie

Voor een lange levensduur van implantaten is een strikte nazorg van groot belang. Vele verloren implantaten zouden waarschijnlijk gered kunnen zijn wanneer er sprake was geweest van vroege signalering van problemen. In eerste instantie is de behandelaar die het implantaat geplaatst heeft ook verantwoordelijk voor het bieden van de juiste nazorg. Soms wordt in overleg de nazorg rondom implantaten (schriftelijk) overgedragen aan de eigen tandarts. Deze dient dan op de hoogte te zijn van de verschillende parameters op basis waarvan de diagnose peri-mucositis en peri-implantitis gesteld worden. De Richtlijn Diagnostiek, Preventie en Behandeling van Peri-Implantaire Infecties welke te vinden is op de website van de NVVP en de NVOI is hiervoor een uitstekende leidraad (afbeelding 10). Natuurlijk is het ook belangrijk de patiënt zelf goed te informeren over de noodzaak van periodieke nacontrole en dient tijdige retour- /doorverwijzing te volgens bij aanhoudende problematiek. In de praktijk blijkt er helaas vaak te lang een afwachtende houding aangenomen te worden. Hopelijk niet meer na het lezen van deze Vast en Zeker!

advertentie

Specialisme

Literatuurlijst

  1. Fabiana de Almeida Curylofol: Instrumentation of dental implants: a literature review,RSBO. 2013 Jan-Mar;10(1):82-8
  2. Peri-implant mucositis and peri-implantitis: a current understanding of their diagnoses and clinical implications.J Periodontol. 2013 Apr;84(4):436-43.
  3. Linkevicius T, Vindasiute E, Puisys A, Peciuliene V. The influence of margin location on the amount of undetected cement excess after delivery of cement-retained implant restorations. Clin Oral Implants Res. 2011 Dec;22(12):1379-84. Mar 8.

WEBDESIGN LEVIN DEN BOER | LDB PRODUCTION | COPYRIGHT © DENTISTA | 2019