advertentie

Een case-report

Enkeltandsvervanging door een eendelig zirkonia implantaat na extreme wortelresorptie

| Curd Bollen en Ilian Dargel | Implantologie

Implantologie is een snel veranderende discipline waarbij steeds vaker high-tech benaderingen gebruikt worden om de behandelresultaten te verbeteren. Waar we implantaten oorspronkelijk uit de vrije hand plaatsten, gebruiken we nu (computer) geleide chirurgie of zelfs genavigeerde implantaat-installatie.1, 2 Bovendien is de volledige digitale workflow, inclusief CBCT, intra-orale scanners en 3D-printers, tegenwoordig in steeds meer praktijken geïntroduceerd.

Naast al deze veranderingen speelt er zich ook een overgang in het toegepaste implantaatmateriaal af. De laatste zes decennia was titanium het enige succesvolle implantaatmateriaal. De afgelopen jaren heeft een verschuiving naar biologische en holistische trends zich doorgezet, waardoor ook het biocompatibel, metaalvrij en niet-toxisch implantaatmateriaal zirkoniumdioxide (zirkonia) zijn weg naar de dagelijkse implantaattandheelkunde heeft gevonden.3 

Er zijn meerdere redenen voor deze paradigmawissel: zirkoniumdioxide is een wit materiaal dat meer esthetische flexibiliteit biedt dan het grijze titanium, vooral bij fronttandvervangingen (zeker bij patiënten met een dun biotype). Zirkonia is verder zeer biocompatibel en vertoont weinig plaque-retentie.4 Bovendien is zirkoniumdioxide metaalvrij, extreem sterk en vooral bio-inert, hetgeen niet het geval is voor type VI en V titanium. Dit laatste materiaal vertoont tribocorrosie, wat een mogelijke oorzaak is van de groeiende toename van titaniumallergie, maar zeer waarschijnlijk ook verband houdt met het bijna pandemische fenomeen van peri-implantitis.5 Hoewel er meer onderzoek moet worden gedaan om deze theorieën te onderbouwen, is het inmiddels duidelijk dat titanium niet zo’n onschadelijk materiaal is als aanvankelijk werd gedacht.6 

Deze casus is een voorbeeld voor de optimale toepassing van een keramisch implantaat in het bovenfront. Het toont de vervanging van het endodontisch behandeld element 11 met extreme wortelresorptie, door een implantaat van zirkoniumdioxide.

Beginsituatie

Deze 42-jarige mannelijke patiënt bezocht de kliniek van Ilian Dargel voor het eerst in 2018. Zijn ASA-score was 1 en de patiënt had nooit gerookt. Meer dan 10 jaar voorheen was de patiënt betrokken bij een hockey ongeval, waarna tand 11 een wortelkanaalbehandeling onderging. Het element werd destijds met composiet hersteld. Tijdens de intake bleek de wortel van element 11 zo goed als volledig geresorbeerd (afbeelding 1a, 1b). 

Tand 11 vertoonde verhoogde mobiliteit sinds het loskomen van de retentiedraad (11-21). Ook was er buccaal een kleine fistel zichtbaar (afbeelding 2a, 2b). De patiënt was toe aan een definitieve oplossing. Tijdens het verlengde consult werd een CBCT gemaakt om de botsituatie te beoordelen: het botvolume werd bepaald voor de plaatsing van het keramische implantaat (afbeelding 2c, 2d).

Het finale behandelplan (met bijhorende begroting) werd opgesteld: extractie, met immediaat plaatsing van een zirkonia implantaat, in combinatie met een directe tijdelijke restauratie aan de hand van een kunsthars noodkroon. De patiënt werd grondig geïnformeerd over alle mogelijke behandelopties en tekende nadien de informed consent, volgens de huidige geldende richtlijnen.

Implantaat-operatie

De kroon en het resterende stukje tandwortel werden verwijderd onder lokale anesthesie (afbeelding 3a, 3b). De extractie locus werd grondig ontsmet met ozon. Daar er voldoende kaakbot aanwezig was voor een immediaat-implantatie, waren ‘socket preservation’ en ‘guided bone regeneration’ niet aan de orde (afbeelding 3c).

Voor de operatie werden drie buisjes veneus bloed afgenomen om geconcentreerde groeifactoren (CGF) voor te bereiden (A-PRF-techniek volgens Choukroun7): één buisje werd verwerkt tot een CGF-rijke gel; de andere twee buizen werden gebruikt om twee CGF-rijke membranen te maken. Het implantaat werd geplaatst zonder het openen van een flap. Na strikt het boorprotocol van het implantaatsysteem te hebben gevolgd, kon het implantaat ingebracht worden. Een SDS One-Piece implantaat (SDS1.1-4614: 4,6x14mm; Swiss Dental Solution AG, Kreuzlingen, Zwitserland) werd geplaatst, nadat de schroef 30 seconden in de eerder geprepareerde CGF-gel was ondergedompeld. Voorafgaand aan het plaatsen van het implantaat werd één CGF-membraan rondom de schroef gewikkeld. Het inbrengen van het implantaat geschiedde overeenkomstig de instructies van de producent. Het implantaat had een uitstekende primaire stabiliteit (29 Ncm). De positionering was ideaal op botniveau (afbeelding 4a, 4b).

Om het gingivavolume esthetisch te optimaliseren werd er een bindweefselgreffe vanuit het palatum aangebracht aan de buccale zijde (Afbeelding 5a, 5b). Ten slotte werden lokale injecties met Dexamethason CF (4 mg/ml; Centrafarm, Etten-Leur, Nederland) uitgevoerd om de postoperatieve zwelling te verminderen. Er werden geen antibiotica voorgeschreven.

1a 1b

1a 1b

2a 2d

2a 2d

3a 3c

3a 3c

4a 4b

4a 4b

5a 5b

5a 5b

6a 6b

6a 6b

7a 7c

7a 7c

8a 8d

8a 8d

9a 9d

9a 9d

10a 10b

10a 10b

Tijdelijke kroon

Direct daarna werd de voorlopige kroon vervaardigd (Protemp, 3M, St. Paul, Minessota, VS). Deze werd met tijdelijk cement (Durelon, 3M, St. Paul, Minessota, VS) bevestigd op het implantaat. Om extra stabiliteit van de kroon te garanderen, werd er een extra composiet-verbinding gemaakt met de buurelementen (Photobond, Kuraray, Otemachi, Japan)  (afbeelding 6a). De controle na twee weken toonde een zeer gunstige heling (afbeelding 6b).

Ingroei-controle

Vier maanden na het plaatsen van het implantaat volgde de ingroei-controle. De PTV-waarde bedroeg -6,3 (Periotest M, Medizintechnik Gulden, Modautal, Duitsland). Het palatale tandvlees werd gecorrigeerd met laser en de stomp werd verder bijgeprepareerd met een rood hoekstuk onder intensieve koeling. Er werd tenslotte een definitieve spuitafdruk gemaakt (Impregum, 3M, St. Paul, Minessota, VS) (afbeelding 7a, 7b, 7c).

Plaatsen kroon

Twee weken later werd de definitieve kroon geplaatst met een definitief cement (Fuji Plus, GC, Tampines Plaza, Singapore). De patiënt kreeg een hernieuwde instructie voor mondhygiëne, met name voor de interdentale reiniging rond element 11.8 Het resultaat was esthetisch en functioneel zeer bevredigend, hetgeen resulteerde in een gelukkige patiënt (afbeelding 8a, 8b). De röntgenfoto’s toonden totaal geen botverlies (afbeelding 8c, 8d).

Recall

Na 6 en 24 maanden werd de patiënt gezien bij een korte controle. De zachte weefsels waren buitengewoon gezond en op de röntgenfoto’s was er geen teken van ontsteking noch marginaal botverlies (afbeelding 9a-9d).

Pré versus Post

Het resultaat na 24 maanden was esthetisch en functioneel zeer bevredigend voor de patiënt en de behandelaar (afbeelding 10a, 10b).

Samenvatting

Een keramisch implantaat kan een betrouwbare optie zijn om een verloren bovenste snijtand te vervangen. Directe plaatsing na extractie is mogelijk na grondige reiniging en desinfectie. Een tijdelijke kroon kan worden gebruikt om de anatomie van het zachte weefsel voor te vormen, wat helpt bij de reconstructie van papillen. Het uiteindelijke klinische resultaat kan zeer bevredigend zijn; zowel functioneel als esthetisch.

WEBDESIGN LEVIN DEN BOER | LDB PRODUCTION | COPYRIGHT © DENTISTA | 2019